Data:

24 tysiące lat temu

Uzasadnienie:

Lądolód zdołał zająć duży obszar, na południu sięgający aż do Leszna.

Na tym terenie wytrwale pracował nad rzeźbą. W jego wnętrzu płynęły podlodowcowe rzeki. Wycinały one głębokie rynny i usypywały długie górki z piasku i żwiru. Cały lądolód ciągle się przesuwał. Ciągnął pod sobą i w sobie dużo gliny i innego materiału skalnego.

Wyniki:

• rynny, w których dziś znajdują się na terenie miasta rzeki oraz jeziora: Kierskie i Strzeszyńskie,
• wzgórza ozów w okolicach Krzesin,
• pokłady gliny na Piątkowie, Winogradach, Grunwaldzie, Jeżycach, Łazarzu, Górczynie, Ratajach, Szczepankowie i Krzesinach.

Data:

20-19 tysięcy lat temu

Uzasadnienie:

Lądolód najpierw wycofał się na północ i uwolnił spod swojej pokrywy spory teren. Następnie ponownie zaczął się przesuwać w kierunku dzisiejszego Poznania. Naciskał na podłoże z olbrzymią siłą. Zdołał wypchnąć znajdujące się pod nim osady i utworzyć z nich wał wzniesień. Dodatkowo pchał przed sobą dużo materiału (od drobnych ziarenek piasku po ogromne głazy), z których budował wzniesienia.

Wyniki:

Góra Moraska, Dziewicza Góra.

Data:

19-18 tysięcy lat temu

Uzasadnienie:

Lądolód produkował olbrzymie ilości wody. Spływała ona z niego na południe i niosła piasek i żwir. Z nich usypane zostały płaskie, piaszczyste powierzchnie, czyli równiny sandrowe.

Wyniki:

równiny sandrowe na Piątkowie, Ławicy, Świerczewie i Miłostowie.

Data:

18-16 tysięcy lat temu

Uzasadnienie:

Niecałe 18 tysięcy lat temu lądolód ostatecznie opuścił teren dzisiejszego Poznania i wycofał się ku północy. Nadal jednak starał się mieć wpływ na rzeźbienie krajobrazu. Robił to za pośrednictwem zimnego, surowego klimatu, który panował na jego przedpolu. Uniemożliwiał on rozwój roślinności. Wystawiał też wszystkie formy terenu na niszczące działanie wiatrów oraz wody, która na zmianę zamarzała i rozmarzała.

Data:

16 tysięcy lat temu

Uzasadnienie:

Około 16 tysięcy lat temu lądolód po raz ostatni opuścił terytorium obecnej Polski. Zadanie rzeźbienia krajobrazu Poznania przekazał innym siłom natury. Doliny pozostawione przez lądolód zajęły strumienie i rzeki, w tym najważniejsza z nich – Warta.