Wspólne mieszkania

Po zakończeniu działań wojennych sytuacja mieszkaniowa w Poznaniu była dramatyczna. Zaradzić temu miało odgórne regulowanie kwestii mieszkaniowych. Powołano komisje mieszkaniowe, które ustalały przestrzeń mieszkalną przysługującą określonej osobie czy rodzinie. Dotychczasowi właściciele nieruchomości nie mieli prawa swobodnego dysponowania swoją własnością. Wprowadzono tzw. wspólne mieszkania. Czasami zakwaterowani w nich lokatorzy dochodzili do porozumienia i koegzystowali w zgodzie. Często jednak współzamieszkiwanie pociągało za sobą różnorodne problemy czy konflikty.

Mieszkanie przy ul. Sienkiewicza przydzielono nam z kwaterunku w 1946 r. (…) Oczywiście nie byliśmy sami. W jednym z pokojów mieszkała już czteroosobowa rodzina, w drugim – pięknie urządzonej sypialni małżeńskiej – dwie studentki. Nas było pięcioro: Babcia, rodzice i ja z bratem. Dostaliśmy przydział na jeden pokój duży i jeden mały.

Jacek Kowalski, Meble Kowalskich, Poznań 2014, s. 84–85.

Dostaliśmy przydział w mieszkaniu trzypokojowym przy rodzinie. Oni tak zagęszczali. Przy rodzinie, w mieszkaniu jednopokojowym, bez prawa używania kuchni i łazienki, właściwie tylko ubikacja była, tak że matka przez dwadzieścia parę lat gotowała obiadki na jednej maszynce elektrycznej. (…) Jakoś zresztą wyjątkowo nieprzyjemni ludzie byli, nie udostępniali tej kuchni…

Fragment relacji Bogumiła Moenke, nagranego w 2009 roku przez Grzegorza Kaczorowskiego. Relacja (sygn. AHM_1384) pochodzi ze zbiorów Archiwum Historii Mówionej Fundacji Ośrodka KARTA.

graf. „Głos Wielkopolski” 1945, nr 187, ze zbiorów PAN Biblioteki Kórnickiej

Skarga sąsiadki Janiny Skowrońskiej na złamanie przepisów budowlanych przez Joachima Silskiego przy dobudowie kuchni i toalet do restauracji przy ul. Marszałka Focha 57, 1948, ze zbiorów Wydziału Urbanistyki i Architektury UMP, cyryl.poznan.pl

Braki kadrowe

Po zakończeniu wojny w całym województwie poznańskim brakowało kadry nauczycielskiej. Do pracy powracała tylko część przedwojennej kadry pedagogicznej. W odpowiedzi na kryzysową sytuację latem 1945 roku uruchomiono pierwsze kursy pedagogiczne pozwalające na stosunkowo szybkie uzupełnienie edukacji, przygotowanie do pracy w zawodzie nauczyciela oraz zdobycie odpowiednich uprawnień.

graf. „Głos Wielkopolski” 1945, nr 122, ze zbiorów PAN Biblioteki Kórnickiej