Prawosławni – wino i Mickiewicz

Społeczność prawosławna w Poznaniu była przez wieki dość nieliczna. Pierwsi Grecy, handlarze winem, tytoniem i bakaliami, pojawili się w Poznaniu pod koniec XVI wieku. Początkowo nie asymilowali się z Polakami. Z czasem jednak przyjęli polskie nazwiska, a nawet zaczęli czynnie uczestniczyć w polskiej kulturze. Przykładem może być Jan Konstanty Żupański. W XIX wieku prowadził on największe w Poznaniu wydawnictwo, które drukowało dzieła Kołłątaja, Mickiewicza czy Kraszewskiego. Jego przodkowie ufundowali pierwszą kaplicę prawosławną w Poznaniu. Najpierw mieściła się w ona w rynkowej kamienicy, a potem przy pobliskiej ulicy Nowej (obecnie Paderewskiego).

Druga znacząca grupa wyznawców prawosławia pochodziła ze wschodu. Już w 1778 roku stacjonujący w mieście rosyjscy żołnierze zorganizowali wraz z miejscowymi Grekami huczną procesję nad Wartę. W ten sposób wspólnie obchodzili święto Jordanu – pamiątkę chrztu Pańskiego. Po I wojnie światowej w Poznaniu osiadła kolejna grupa Rosjan i Ukraińców. Byli to głównie oficerowie carscy, którzy zmuszeni byli opuścić sowiecką Rosję. Na ich potrzeby stworzono w 1924 roku niewielką cerkiew. Świątynia ta działa do dziś, a dużą grupę parafian stanowią przybyli w ostatnich latach Ukraińcy.

Jan Konstanty Żupański pochodził z rodziny greckich kupców o nazwisku Zupanos. Stał się jednym z największych wydawców książek w XIX-wiecznym Poznaniu. Zdjęcie z 1860 r., domena publiczna